Goya ging naar Lapland (Verschenen in het blad Lymfo, juni 2011)
Goya (49) had na haar jarenlange behandeling van mantelcellymfoom maar één missie. Een reis naar Lapland, naar de poolcirkel. En wie weet het magische noorderlicht zien.
‘Ik was zeven jaar niet weggeweest, geen vakantie voor mij. Ik had geen zin ook. Zelfs een weekendje Volendam leek me al vreselijk’, zegt Goya. In 2004 werd bij toeval een non-Hodgkinlymfoom geconstateerd. Ze werd met een acute blindedarmontsteking opgenomen in het ziekenhuis. Uit het lichamelijk onderzoek dat volgde vleek dat ze nog iets veel ernstigers onder de leden had. ‘Omdat ik een vrij goede conditie had, en mantelcellymfoom vrij weinig voorkomt op relatief jonge leeftij, werd ik direct opgenomen in een HOVON-studie. Het behandelplan was: drie CHOP-kuren en daarna een autologe stamceltransplantatie. Twee jaar later kwam het lymfoom weer terug, en ik kreeg zowat alle behandelingen die er maar waren.’
Geboekt
De laatste stap was een allogene stamceltransplantatie. ‘Een zware behandeling, maar ik had geen keus. Dat was in 2009. Het ging daarna een jaar heel slecht met me. Ik ben tot vier keer toe opgenomen in het ziekenhuis, met ontstekingen en zelfs een darmperforatie. Ik slikte kilo’s medicijnen, had huid- en gewrichtsklachten’, zegt Goya.
En opeens, na een jaar, ging het beter. Eind vorig jaar mocht ze haar medicijnen afbouwen. Haar arts suggereerde dat ze maar eens iets leuks moest gaan doen. Ze slikte geen medicijnen meer, haar bloedwaarden waren goed. Dit was het moment. ‘Ik ging al jaren mijn huis amper uit, ik voelde me daar veilig. Mijn gewrichten deden nog veel pijn. Toch wilde ik al heel lang naar Lapland. Ik wilde wachten tot de kinderen iets groter zouden zijn. Net voordat ik ziek werd, speelde ik al eens met de gedachte dat nu het moment was. Maar dat idee had ik allang van me afgezet.’
De arts vond het een geweldig idee om naar Lapland te gaan. Finland is een schoon land met heel goede medische voorzieningen. Ideaal voor Goya om naartoe op reis te gaan. ‘En toe besloot ik: ik moet het gewoon doen! Op dat moment kwam er een soort rust over me heen. Ik heb meteen geboekt, voor mezelf en mijn twee zoons van 18 en 21 jaar. Mijn man geeft niets om sneeuw en kou. Hij moedigde me wel aan om met de kinderen op reis te gaan. Ik kon het thuisfront, inclusief onze hond, veilig en verzorgd bij hem achterlaten.’
In de wildernis
Een grondige voorbereiding is volgens Goya wel noodzakelijk. Allereerst twee series vaccinaties, vanwege de allogene stamceltransplantatie. Daarna het zoeken van een geschikte locatie. Dichtbij een grote stad, met een goed ziekenhuis. Schone accommodatie met een 24-uurs receptie voor noodgevallen. Een rustig programma en niet te vergeten de koortsthermometer mee in de koffer.
In februari was het zover. Doornerveus vertrok Goya met haar kinderen naar Rovaniemi, de hoofdstad van Lapland, pal op de poolcirkel. ‘Het was in één woord geweldig. Ik heb me in zes jaar niet zo goed gevoeld. Zowel geestelijk als lichamelijk. Ik heb daar geen dag pijn gehad in mijn gewrichten. Dat klinkt wat ongeloofwaardig, maar ik had geen pijn omdat de lucht daar zo droog is. Ik kon ook lekker doorademen, dat heb ik thuis niet. En de natuur. Die was waanzinnig. We zaten midden in de bossen, midden in de wildernis.
Een huskytocht, sneeuwscootertocht, rendiersafari, we hebben het allemaal gedaan. En het noorderlicht, daar kwam ik voor: ‘s nachts op een rendiervel op een berg het poollicht zien. Ik ben zo blij dat ik dat magische licht heb mogen aanschouwen, twee keer zelfs. Op dat moment voelde ik alles van me af glijden, alle ellende van de afgelopen jaren. Dit moment pakken ze me nooit meer af.’

Huilen
Ook de zoons van Goya vonden de reis geweldig. Ze waren net als Goya jaren niet op vakantie geweest. ‘Ik zei steeds dat ze zonder me moesten gaan, met vrienden bijvoorbeeld, maar ze wilden niet. Zij hebben een deel van hun jeugd moeten inleveren door mijn ziekte en deze reis wilden zij ook heel graag. Ik ben blij dat ik dit met hen mee heb mogen maken. En Goya geniet nog steeds van de reis. ‘Nadat ik terugkwam, had ik meteen een aantal dingen te doen. Ik ‘moest’ weer van alles, ik had weer pijn. Als ik dan de foto’s pakte, was ik weer even terug in Lapland en kreeg ik weer energie. Want dit is wat ik volgend jaar weer wil. In Lapland kon ik eindelijk om alle ellende van de afgelopen jaren huilen. Uit het vooruitzicht volgend jaar weer te gaan, put ik heel veel kracht. Dezelfde reis, misschien een ander stadje maar wel in Lapland.’
Een doel
Goya beschouwt haar reis als een ode aan het onbekende donor. Een ode aan alle donoren eigenlijk. ‘Ik ben hem of haar zo dankbaar. Ik heb het altijd erg moeilijk gevonden dat ik mijn donor nooit persoonlijk heb kunnen bedanken.’ Mede daarom probeert ze met haar verhaal andere mensen te helpen. ‘Lotgenoten die ik tref in het inloophuis waar ik als vrijwilliger werk. Soms zijn het mensen die net de diagnose kanker hebben gekregen, of net voor een stamceltransplantatie staan. Ze denken vaak dat hun leven voorbij is. Maar je mag best nog een doel voor ogen hebben. Dat geeft je kracht. Kijk maar naar mij.’
Recente reacties